Τα λιπαντικά ανάλογα με την φυσική τους κατάσταση κατά την χρησιμοποίησή τους, χωρίζονται σε:
* αέρια λιπαντικά
* υγρά λιπαντικά
Εμείς στα άρθρα που ακολουθούν θα ασχοληθούμε μόνο με τα υγρά λιπαντικά γιατί αυτά χρησιμοποιούνται κυρίως στα αγροτικά και βιομηχανικά μηχανήματα – συστήματα. Τα γράσα μπορεί στην αρχική τους μορφή – δομή να φαίνονται ως ένα βαθμό στερεά, στη χρήση τους όμως συμπεριφέρονται, και συνεπώς μελετώνται, ως υγρά. Για τα γράσα θα αναφερθούμε σε ξεχωριστή ενότητα.
Στα υγρά λιπαντικά υπάγονται:
* Το νερό
* Τα ζωικά και φυτικά λίπη και λάδια
* Τα ορυκτέλαια
* Τα συνθετικά λιπαντικά
ΝΕΡΟ – ΖΩΙΚΑ ΚΑΙ ΦΥΤΙΚΑ ΛΙΠΗ ΚΑΙ ΛΑΔΙΑ
Το νερό παρουσιάζει μεγάλη ψυκτική ικανότητα και μεγάλη σταθερότητα σε θερμοκρασία περιβάλλοντος. Βρίσκεται εύκολα στη φύση και η κατεργασία του είναι σχετικά απλή. Έχει όμως πολύ μικρή λιπαντική ικανότητα και μεγάλη διαβρωτική ενέργεια στις μεταλλικές επιφάνειες. Δηλαδή θα μπορούσαμε σε κάποιες απλές εφαρμογές να το χρησιμοποιούσαμε αλλά υπάρχει μεγάλος φόβος διάβρωσης των μεταλλικών μερών (σκουριά).
Τα ζωικά και φυτικά λίπη και λάδια έχουν πολύ καλή λιπαντική ικανότητα, δεν έχουν όμως σταθερότητα και παθητικότητα (οι (γ) και η (δ) ιδιότητες που προαναφέραμε στο άρθρο ιδιότητες λιπαντικών). Κατά τη χρήση τους δηλαδή, οξειδώνονται εύκολα (αντιδρούν χημικά με το οξυγόνο και αλλάζουν σύσταση) και μετατρέπονται σε παχύρευστες ουσίες με μεγάλη οξύτητα, που είναι βλαβερές για τις μεταλλικές επιφάνειες. Συνεπώς ο χρόνος ζωής τους είναι πολύ μικρός για τις χρήσεις που θέλουμε.
Σισμανίδης Δ. Πασχάλης
Διπλωμ. Ηλεκτρολόγος Μηχανικός ΑΠΘ